Virtual Environments & Packages

ပြဿနာဆိုတာ ဘာလဲ?

Package တွေကို pip install နဲ့ တိုက်ရိုက် Install လုပ်ရင် System Python ထဲ သွင်းသွားပါတယ်။ ဒါဆိုရင်:

Project A မှာ requests version 2.28 လိုသည်
Project B မှာ requests version 2.31 လိုသည်

ဒါမျိုး ဖြစ်ရင် System Python တစ်ခုတည်းမှာ နှစ်ခုလုံး ထည့်လို့ မရပါဘူး — ဒါကို Dependency Conflict လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ ဆိုင်နှစ်ဆိုင် ဖွင့်တဲ့ဆိုင်ရှင် တစ်ယောက်က ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ “Halal ရိုးရိုး ရေ” လိုပြီး အခြားဆိုင်မှာ “Halal Special ရေ” လိုသလို — တူညီတဲ့ Package ရဲ့ Version နှစ်မျိုး မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

Virtual Environment (venv) ဆိုတာ Project တစ်ခုချင်းစီ အတွက် သီးသန့် Python ပတ်ဝန်းကျင် ဖန်တီးပေးတဲ့ Tool ပါ။ Folder ထဲမှာ Packages တွေကို ထည့်ထားတာ ဖြစ်လို့ Project တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု မရောနှောပါဘူး။

venv ဖန်တီးနည်း

Project Folder ထဲ ရောက်ပြီးမှ Terminal မှာ ဒီ Command ကို Run ပါ:

python -m venv .venv

.venv ဆိုတာ venv Folder ရဲ့ နာမည်ပါ — . (ဒေါ့) နဲ့ စ‌ထားတာကြောင့် ဖိုင် Explorer မှာ Hidden ဖြစ်ပါတယ်။ env, venv, .env ဆိုပြီးလည်း နာမည်ပေးနိုင်ပါတယ်။

venv Activate လုပ်နည်း

venv ဆောက်ပြီးလို့ မရသေးပါဘူး — Activate (ဖွင့်) ပေးမှ အသုံးပြုနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်:

Windows (Command Prompt / PowerShell):

.venv\Scripts\activate

Mac / Linux:

source .venv/bin/activate

Activate ပြီးရင် Terminal မှာ (.venv) ဆိုပြီး ပြပေးပါလိမ့်မယ်:

(.venv) C:\Users\Aung\my-project>

ဒါပြပေးနေရင် venv ထဲ ရောက်ပြီ ဆိုတာ သိရပါမယ်။

Package တပ်ဆင်ခြင်း

venv Activate ပြီးမှ pip install ကိုသုံးပါ:

pip install requests
pip install pandas
pip install django==4.2    # Version သတ်မှတ်ပြီး Install

ဘာ Install ထားသလဲ စစ်ဆေးဖို့:

pip list

Package    Version
---------- -------
requests   2.31.0
certifi    2023.7.22
...

requirements.txt — Project Dependencies မှတ်တမ်း

Project ကို GitHub တင်မယ် (သို့) လူတစ်ယောက်ကို ပေးမယ်ဆိုရင် Install ထားတဲ့ Package တွေစာရင်း လိုပါတယ်။ ဒီစာရင်းကို requirements.txt ဖိုင်မှာ သိမ်းပါတယ်:

# ကိုယ် Install ထားသော Package တွေ ဖိုင်ထဲ ထည့်သိမ်းခြင်း
pip freeze > requirements.txt

requirements.txt ကို ကြည့်ရင် ဒီလိုမျိုး ဖြစ်ပါမယ်:

certifi==2023.7.22
charset-normalizer==3.3.2
idna==3.4
requests==2.31.0
urllib3==2.0.7

တစ်ယောက်ယောက်က ဒီ Project ကို ယူပြီး Package တွေ Install လုပ်ချင်ရင်:

pip install -r requirements.txt

venv Deactivate လုပ်နည်း

venv ထွက်ဖို့:

deactivate

Terminal မှာ (.venv) ပျောက်သွားရင် System Python ကို ပြန်သုံးနေပြီ ဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။

.gitignore မှာ venv ဖယ်ထားခြင်း

venv Folder ဟာ Package တွေ အများကြီး ပါဝင်တာကြောင့် Git Repo ထဲ မတင်သင့်ပါဘူး (File Size ကြီးတာကြောင့်)။ .gitignore ဖိုင်မှာ ဒါကို ထည့်ပါ:

.venv/
__pycache__/
*.pyc

ပုံမှန် Workflow — Project အသစ်တစ်ခု စတင်ချိန်

# ၁. Folder ဖန်တီးခြင်း
mkdir my-project
cd my-project

# ၂. venv ဆောက်ခြင်း
python -m venv .venv

# ၃. Activate လုပ်ခြင်း  (Windows)
.venv\Scripts\activate

# ၄. Package Install လုပ်ခြင်း
pip install requests

# ၅. Code ရေးခြင်း (main.py ဖန်တီးပြီး ...)

# ၆. Requirements မှတ်သိမ်းခြင်း (Project ပြီးရင် / Git Push မတိုင်ခင်)
pip freeze > requirements.txt