Control Flow (If/Else နှင့် Loops)

Program တစ်ခု ရေးတဲ့အခါ အပေါ်ကနေ အောက်ကို တစ်ကြောင်းချင်း အလုပ်လုပ်သွားတာချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ တချို့နေရာတွေမှာ “ဒီလိုဖြစ်ရင် ဒါလုပ်မယ်” ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာတွေ၊ “ဒီအလုပ်ကို ၅ ခါ ထပ်လုပ်မယ်” ဆိုပြီး ခိုင်းတာတွေ လိုအပ်လာပါတယ်။ အဲ့ဒါကို Control Flow လို့ ခေါ်ပါတယ်။

---

Indentation (ရှေ့ကွက်လပ် ချန်ခြင်း)

Python မှာ အရေးအကြီးဆုံး အချက်တစ်ခုက Indentation ပါ။ တခြား Language တွေမှာ {} ကို သုံးပြီး Code တွေကို အုပ်စုဖွဲ့ပေမယ့်၊ Python မှာတော့ ရှေ့ကနေ Space (ကွက်လပ်) ချန်ပြီး အုပ်စုဖွဲ့ပါတယ်။

if True:
    print("ဒါက if အထဲမှာ ရှိပါတယ်။") # Space ၄ ချက် ချန်ထားပါတယ်
print("ဒါကတော့ အပြင်ရောက်သွားပါပြီ။")

Space မချန်ရင် (သို့) အချိုးအစား မညီရင် IndentationError တက်ပါလိမ့်မယ်။

---

If / Elif / Else (အခြေအနေ စစ်ဆေးခြင်း)

အခြေအနေတစ်ခု မှန်သလား၊ မှားသလား စစ်ဆေးပြီး အလုပ်လုပ်ခိုင်းတာပါ။

age = int(input("အသက် ဘယ်လောက်လဲ? "))

if age >= 18:
    print("ကားမောင်းလို့ ရပါပြီ။")
elif age >= 16:
    print("ကားမောင်းသင်လို့ ရပါပြီ။")
else:
    print("ကားမောင်းလို့ မရသေးပါ။")

Logical Operators (and, or, not)

အခြေအနေ နှစ်ခု သုံးခုကို ပေါင်းစစ်ချင်တဲ့အခါ သုံးပါတယ်။

• and: နှစ်ခုလုံး မှန်မှ အလုပ်လုပ်မယ်။
• or: တစ်ခုမှန်တာနဲ့ အလုပ်လုပ်မယ်။
• not: ပြောင်းပြန် လုပ်ပစ်မယ် (မှန်ရင် မှား၊ မှားရင် မှန်)။

has_ticket = True
is_vip = False

if has_ticket and not is_vip:
    print("ရိုးရိုးခုံမှာ ထိုင်ပါ။")
elif has_ticket or is_vip:
    print("VIP ခုံမှာ ထိုင်ပါ။")

---

Loops (ထပ်ခါထပ်ခါ အလုပ်လုပ်ခြင်း)

အလုပ်တစ်ခုကို အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ချင်တဲ့အခါ Loop တွေကို သုံးပါတယ်။

1. For Loop

အကြိမ်အရေအတွက် အတိအကျ သိတဲ့အခါ သုံးပါတယ်။ range() နဲ့ တွဲသုံးလေ့ရှိပါတယ်။

# 0 ကနေ 4 အထိ ထုတ်ပေးပါမယ် (5 မပါပါဘူး)
for i in range(5):
    print(f"အကြိမ်အရေအတွက်: {i}")

# 1 ကနေ 10 အထိ၊ 2 ခြားပြီး သွားမယ် (1, 3, 5, 7, 9)
for i in range(1, 10, 2):
    print(i)

2. While Loop

အခြေအနေတစ်ခု မှန်နေသရွေ့ ဆက်လုပ်ချင်တဲ့အခါ သုံးပါတယ်။

count = 1

while count <= 3:
    print(f"Hello {count}")
    count = count + 1 # ဒါမပါရင် အဆုံးမရှိ (Infinite Loop) ဖြစ်သွားပါမယ်

---

Break နှင့် Continue

Loop တွေ အလုပ်လုပ်နေတုန်းမှာ ကြားဖြတ်ပြီး ရပ်ချင်တာ၊ ကျော်သွားချင်တာတွေ လုပ်လို့ရပါတယ်။

• break: Loop ကြီး တစ်ခုလုံးကို ရပ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။
• continue: အခု လက်ရှိ အကြိမ်ကို ကျော်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ်ကို ဆက်သွားပါတယ်။

# Break ဥပမာ
for i in range(10):
    if i == 5:
        break # 5 ရောက်တာနဲ့ Loop ကြီး ရပ်သွားမယ်
    print(i) # 0, 1, 2, 3, 4 ပဲ ထွက်ပါမယ်

# Continue ဥပမာ
for i in range(5):
    if i == 2:
        continue # 2 ကို ကျော်သွားမယ်
    print(i) # 0, 1, 3, 4 ပဲ ထွက်ပါမယ်