String Methods (စာသား လုပ်ဆောင်ချက်များ)

String ဆိုတာ Module 1 မှာ Data Type တစ်ခုအဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ ဒီ Module မှာတော့ String တွေကို တကယ်တမ်း အသုံးကျတဲ့ နည်းလမ်းတွေ နဲ့ ကိုင်တွယ်တတ်အောင် သင်ကြားပါမယ်။

String ကို Index နဲ့ ဝင်ရောက်ကြည့်ခြင်း

String ဆိုတာ စာလုံးတွေ တစ်ကြောင်းစီ စီထားတဲ့ List တစ်ခုနဲ့ တူပါတယ်။ Index (နေရာ နံပါတ်) ကို သုံးပြီး တစ်လုံးချင်းစီ ဝင်ကြည့်လို့ ရပါတယ်။

name = "Python"
#       0123456  ← Index နံပါတ်များ (0 ကနေ စပါတယ်)

print(name[0])   # P  (ပထမဆုံး စာလုံး)
print(name[2])   # t
print(name[-1])  # n  (နောက်ဆုံး စာလုံး — အနောက်ကနေ ရေတွက်)
print(name[-2])  # o

String Slicing — အပိုင်းလိုက် ဖြတ်ယူခြင်း

[start:end] Syntax ကို သုံးပြီး String ကို အပိုင်းလိုက် ဖြတ်ယူနိုင်ပါတယ်။

word = "Python Course"
#       0123456789...

print(word[0:6])   # Python    (Index 0 ကနေ 5 အထိ, 6 မပါ)
print(word[7:])    # Course    (Index 7 ကနေ နောက်ဆုံးအထိ)
print(word[:6])    # Python    (အစကနေ Index 5 အထိ)
print(word[-6:])   # Course    (နောက်ဆုံး ၆ လုံး)
print(word[::2])   # Pto ore   (တစ်လုံးကျော် တစ်လုံးယူ)
print(word[::-1])  # esruoC nohtyP  (ပြောင်းပြန် ဖတ်)

String Methods — အသုံးများဆုံး ၁၀ ခု

String Methods ဆိုတာ String ကို ပြောင်းလဲဖို့ Python မှာ အသင့်ဆောက်ထားပြီးသား လုပ်ဆောင်ချက်တွေပါ။ ဆိုင်ကယ်မောင်းသမားတစ်ယောက် ကားကို ဆေးဆိုး၊ ပြင်ဆင်၊ မော်တာ စစ်ဆေးသလိုပဲ — String Methods တွေဟာ String ကို ဒီပုံစံမျိုး ကိုင်တွယ်ဖို့ Tools တွေပါ။ string.method() ပုံစံနဲ့ ခေါ်သုံးပါတယ်။

String Methods တွေဟာ မူရင်း String ကို ပြင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အသစ်တစ်ခု ပြန်ပေးပါတယ်။ မူရင်းက မပြောင်းပါဘူး။

text = "hello"
text.upper()    # "HELLO" ပြန်ပေးသော်လည်း text ကတော့ "hello" ပဲ
print(text)     # hello — မပြောင်းဘူး!

result = text.upper()  # ဒီလို ဖမ်းထားမှ ရပါမယ်
print(result)   # HELLO

၁. upper() / lower() — အကြီးအသေး ပြောင်းခြင်း

name = "aung aung"
print(name.upper())  # AUNG AUNG
print(name.lower())  # aung aung

# Email စစ်ဆေးတဲ့အခါ အသုံးဝင်ပါတယ်
email = "User@Gmail.com"
print(email.lower())  # user@gmail.com  (စစ်ဆေးဖို့ တူညီအောင်)

၂. strip() — အပြင်ဘက် Space ဖြတ်ပစ်ခြင်း

User Input တွေမှာ အမှားအနေနဲ့ Space တွေ ထည့်တတ်ပါတယ်။ strip() ကသာ ဒါကို ဖြေရှင်းပေးပါတယ်။

user_input = "   Aung Aung   "
print(user_input.strip())   # "Aung Aung"  (ဘယ်ဘက် ညာဘက် Space ဖြတ်)
print(user_input.lstrip())  # "Aung Aung   "  (ဘယ်ဘက်ပဲ ဖြတ်)
print(user_input.rstrip())  # "   Aung Aung"  (ညာဘက်ပဲ ဖြတ်)

၃. replace() — စကားလုံး အစားထိုးခြင်း

sentence = "ကျွန်တော် Python ကို မကြိုက်ဘူး"
fixed = sentence.replace("မကြိုက်ဘူး", "အများကြီး ကြိုက်တယ်")
print(fixed)  # ကျွန်တော် Python ကို အများကြီး ကြိုက်တယ်

# Blank ဖြင့် replace ဆိုရင် ဖျက်ပစ်တာပါ
clean = "H-e-l-l-o".replace("-", "")
print(clean)  # Hello

၄. split() — ဖြတ်ကြောင်းလိုက် ခွဲခြင်း

sentence = "Python is awesome"
words = sentence.split()        # Space ကနေ ဖြတ်ခြင်း (Default)
print(words)  # ['Python', 'is', 'awesome']

data = "Aung,20,Yangon"
parts = data.split(",")         # Comma ကနေ ဖြတ်ခြင်း
print(parts)  # ['Aung', '20', 'Yangon']
print(parts[0])  # Aung
print(parts[2])  # Yangon

၅. join() — List ကို String ဖြစ်အောင် ပေါင်းစည်းခြင်း

split() ရဲ့ ပြောင်းပြန်ပါ။ List ကို String ဖြစ်အောင် ပေါင်းပေးပါတယ်။

words = ["Python", "ကို", "လေ့လာပါ"]
sentence = " ".join(words)
print(sentence)  # Python ကို လေ့လာပါ

items = ["apple", "banana", "orange"]
print(", ".join(items))  # apple, banana, orange

၆. find() / count() — ရှာဖွေခြင်းနှင့် ရေတွက်ခြင်း

text = "Python Python Python"

print(text.find("Python"))    # 0   (ပထမ တွေ့တဲ့ Index)
print(text.find("Java"))      # -1  (မတွေ့ရင် -1 ပြန်ပေးသည်)
print(text.count("Python"))   # 3   (ဘယ်နှစ်ခါ ပါသလဲ)

၇. startswith() / endswith() — စစ်ဆေးခြင်း

filename = "report.pdf"
print(filename.endswith(".pdf"))    # True
print(filename.startswith("rep"))   # True

# ဖိုင် အမျိုးအစား စစ်ဆေးဖို့ အသုံးဝင်ပါတယ်
if filename.endswith(".pdf"):
    print("ဒါ PDF ဖိုင်ပါ")

f-Strings — Python ရဲ့ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ Text Formatting

f-string ဆိုတာ String ထဲမှာ Variable တွေ ကြည့်ကောင်းအောင် ထည့်ဖို့ Python 3.6 မှာ ထည့်သွင်းလာတဲ့ နည်းလမ်းပါ။ String ရှေ့မှာ f တစ်လုံး ထည့်ပြီး {} ထဲမှာ Variable ထည့်ပါ။

name = "Aung Aung"
age = 20
city = "ရန်ကုန်"

# ဟောင်းနွမ်းသောနည်း (မသုံးသင့်)
old_way = "ကျွန်တော်ဟာ " + name + " ဖြစ်ပြီး " + str(age) + " နှစ် ရှိပါတယ်"

# f-string (ဒီနည်းကိုပဲ သုံးပါ)
greeting = f"ကျွန်တော်ဟာ {name} ဖြစ်ပြီး {age} နှစ် ရှိပါတယ်"
print(greeting)
# ကျွန်တော်ဟာ Aung Aung ဖြစ်ပြီး 20 နှစ် ရှိပါတယ်

# {} ထဲမှာ Expression တွေ ထည့်လို့ ရပါတယ်
price = 5000
quantity = 3
print(f"စုစုပေါင်း: {price * quantity} ကျပ်")  # စုစုပေါင်း: 15000 ကျပ်

# ဂဏန်း ဖော်မတ်ထည့်ခြင်း
pi = 3.14159265
print(f"Pi ≈ {pi:.2f}")    # Pi ≈ 3.14  (ဒသမ ၂ ထပ်ပဲ ပြ)
print(f"Pi ≈ {pi:.4f}")    # Pi ≈ 3.1416

လက်တွေ့ ဥပမာ — User Name စစ်ဆေးခြင်း

String Methods တွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး တကယ်တမ်း သုံးကြည့်ပါမည်:

# User ထည့်လိုက်တဲ့ Name ကို Clean ပြုလုပ်ခြင်း
raw_input = "   aung aung   "

# Steps
clean = raw_input.strip()          # Space ဖြတ်
title = clean.title()              # "Aung Aung"  (ကြီးကြီး)
words = title.split()              # ["Aung", "Aung"]
word_count = len(words)            # 2

print(f"Name: {title}")
print(f"Word Count: {word_count}")
print(f"ပထမဆုံး အမည်: {words[0]}")

# Name မှန်မမှန် စစ်ဆေးခြင်း
if not clean:
    print("Name ထည့်ပေးပါ!")
elif len(clean) < 2:
    print("Name အတိုဆုံး ၂ လုံး ရှိရမည်")
else:
    print(f"မင်္ဂလာပါ, {title}!")

String Methods တွေကို ဆက်တိုက် ခေါ်လို့ ရပါတယ်:

result = "  HELLO WORLD  ".strip().lower().replace("world", "python")
print(result)  # "hello python"

အဆင့်ဆင့် အလုပ်လုပ်ပါတယ်: strip → lower → replace