Relationships

💡 ရည်ရွယ်ချက်

Table များကြား တည်ဆောက်ထားသော ဆက်စပ်မှု (Relationships) အမျိုးအစား ၃ ခုဖြစ်သည့် One-to-One, One-to-Many နှင့် Many-to-Many အကြောင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်သွားစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

Relationships (ဆက်စပ်မှုများ) ဆိုတာ ဘာလဲ?

Relational Database ရဲ့ အဓိက အနှစ်သာရက Data များကို ခေါင်းစဉ် (Subject/Entity) အလိုက် သီးခြား Table လေးများ ခွဲခြား သိုလှောင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ထိုသို့ ခွဲသိမ်းထားသော Table တွေဟာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်မှုများ ရှိကြပါတယ်။ ထိုသို့ ချိတ်ဆက်ထားသော ဆက်နွယ်မှုများကို Relationships (ဆက်စပ်မှုများ) လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်။

Relationships များကို အဓိကအားဖြင့် ၃ မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်:

1. One-to-One (1:1)
2. One-to-Many (1:N)
3. Many-to-Many (M:N)

1. One-to-One (1:1) Relationship

Table (A) ထဲက Record တစ်ခုဟာ Table (B) ထဲက Record တစ်ခုတည်းနဲ့သာ တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်နေသော အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ ဥပမာ: နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတွင် မြို့တော် တစ်ခုတည်း ရှိသလို၊ မြို့တော် တစ်ခုသည်လည်း နိုင်ငံ တစ်ခုတည်းနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ (One Country -> One Capital City)

ဒီ Relationship မျိုးကို အသုံးနည်းသော်လည်း၊ Security အရ (ဥပမာ - User ရဲ့ သာမန် Data နဲ့ Sensitive Data/Credentials) ကို သီးခြား Table ခွဲသိမ်းလိုသော အခါမျိုးတွင် အသုံးပြုကြပါတယ်။

2. One-to-Many (1:N) Relationship

Table (A) ထဲက Record တစ်ခုဟာ Table (B) ထဲက Record အများကြီးနဲ့ ချိတ်ဆက်နိုင်သော်လည်း၊ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် Table (B) ထဲက Record တစ်ခုကတော့ Table (A) ထဲက Record တစ်ခုတည်းနဲ့ပဲ သက်ဆိုင်သော အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ Relational Database Design တွင် အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိသော Relationship အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ ဥပမာ: Customer တစ်ယောက်သည် Order များစွာ တင်နိုင်ပါတယ်။ သို့သော် Order တစ်ခုချင်းစီသည် Customer တစ်ယောက်တည်းနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ (One Customer -> Many Orders)

3. Many-to-Many (M:N) Relationship

Table (A) ထဲက Record တစ်ခုဟာ Table (B) ထဲက Record အများကြီးနဲ့ ချိတ်ဆက်နိုင်သလို၊ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် Table (B) ထဲက Record တစ်ခုကလည်း Table (A) ထဲက Record အများကြီးနဲ့ အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်နေသော အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ ဥပမာ: ကျောင်းသား (Student) တစ်ယောက်သည် Course ဘာသာရပ်များစွာ တက်ရောက်နိုင်သလို၊ Course ဘာသာရပ်တစ်ခုကိုလည်း ကျောင်းသားများစွာ လာရောက် တက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ (Many Students to Many Courses)

Relational Database များတွင် Many-to-Many Relationship ကို Table နှစ်ခုတည်းဖြင့် တိုက်ရိုက် မတည်ဆောက်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် အလယ်တွင် Junction / Linking Table (ဥပမာ - student_courses) ဆိုသည့် တတိယ Table တစ်ခု ခွဲထုတ်ဖန်တီး၍ One-to-Many Relationship နှစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲ ချိတ်ဆက်ရပါတယ်။

💡 Junction Table အလုပ်လုပ်ပုံ

Junction Table ထဲတွင် ပါဝင်သော Fields များ (student_id, course_id) သည် မူလ Table များမှ Foreign Keys များ ဖြစ်ကြပြီး composite primary key အဖြစ် သတ်မှတ်၍ တည်ဆောက်ကြပါတယ်။