Exclude<T,U>, Extract<T,U>, NonNullable<T>

💡 ရည်ရွယ်ချက်

Exclude<T, U>, Extract<T, U>, နဲ့ NonNullable<T> ဆိုတဲ့ Utility Types တွေကို ဘယ်လို အသုံးပြုရသလဲဆိုတာ နားလည်စေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ သတိထားရမှာက သူတို့က Union Types တွေ (ဥပမာ - A | B | C) နဲ့ အလုပ်လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရင် သင်ခဲ့တဲ့ Pick<T, K> နဲ့ Omit<T, K> တို့ကတော့ Object Types တွေရဲ့ Properties (Keys) တွေနဲ့ အလုပ်လုပ်တာပါ။ အသုံးပြုရတဲ့ သဘောတရားကတော့ အခြေခံအားဖြင့် ဆင်တူပါတယ်။

ဒီ Utility Types ဥပမာတွေအတွက် အသုံးပြုမယ့် Union Type လေးတစ်ခုကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်ထားရအောင်။

index.ts

type Status = "pending" | "processing" | "success" | "error" | null | undefined;

Exclude<T, U>: Union ထဲက Types တွေကို ဖယ်ရှားခြင်း

• ဘာလုပ်ပေးသလဲ: Exclude<T, U> ဟာ T ဆိုတဲ့ Union Type ထဲကနေ၊ U မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ Types တွေနဲ့ တူညီတဲ့ Types တွေကို ဖယ်ရှား (Exclude) ပစ်ပြီး ကျန်တဲ့ အရာတွေနဲ့ Type အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပေးပါတယ်။ (Omit နဲ့ သဘောတရား တူပေမဲ့ Union တွေအတွက်ပါ)
• ဘယ်လို သုံးမလဲ: Exclude<Status, "processing" | "pending">
• ရလာမယ့် Type: "success" | "error" | null | undefined
• ဘယ်အခါသုံးမလဲ: အခြေအနေ (Status) Type တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့ အခြေအနေတွေကိုပဲ သီးသန့် ဂရုစိုက်ချင်ပြီး ကျန်တဲ့ မလိုအပ်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ချင်တဲ့အခါမျိုးမှာ သုံးနိုင်ပါတယ်။

index.ts

// Status ထဲကနေ "pending" နဲ့ "processing" ကို ဖယ်ထုတ် (Exclude) လိုက်တယ်
type FinalStatus = Exclude<Status, "pending" | "processing">;

let final: FinalStatus = "success"; // ဒါက အဆင်ပြေပြေ အလုပ်လုပ်တယ်

// final = "pending"; // Error ပြပါလိမ့်မယ်။ 'pending' ဆိုတာ FinalStatus Type ထဲမှာ မပါဝင်တော့လို့ပါ!

Extract<T, U>: Union ထဲက Types တွေကို ရွေးချယ်ခြင်း

• ဘာလုပ်ပေးသလဲ: Extract<T, U> ဟာ T ဆိုတဲ့ Union Type ထဲကနေ၊ U မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ Types တွေနဲ့ တူညီတဲ့ Types တွေကိုသာ သီးသန့် ရွေးချယ် (Extract) ထုတ်ယူပြီး Type အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပေးပါတယ်။ (Pick နဲ့ သဘောတရား တူပေမဲ့ Union တွေအတွက်ပါ)
• ဘယ်လို သုံးမလဲ: Extract<Status, "success" | "error">
• ရလာမယ့် Type: "success" | "error"
• ဘယ်အခါသုံးမလဲ: ကျယ်ပြန့်တဲ့ Union Type ကြီး တစ်ခု ရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီထဲကမှ ကိုယ်လိုအပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်း တချို့ကိုပဲ သီးသန့် ခွဲထုတ်ပြီး အသုံးပြုချင်တဲ့ အခါမျိုးမှာ သုံးနိုင်ပါတယ်။

index.ts

// Status ထဲကနေ "success" နဲ့ "error" ကိုပဲ သီးသန့် ရွေးထုတ် (Extract) လိုက်တယ်
type ResolvedStatus = Extract<Status, "success" | "error">;

let resolved: ResolvedStatus = "error"; // ဒါက အလုပ်လုပ်တယ်

// resolved = "pending"; // Error ပြပါလိမ့်မယ်။
// resolved = null; // Error ပြပါလိမ့်မယ်။

NonNullable<T>: null နှင့် undefined ကို ဖယ်ရှားခြင်း

• ဘာလုပ်ပေးသလဲ: NonNullable<T> ဟာ T ဆိုတဲ့ Type ထဲမှာ null ဒါမှမဟုတ် undefined ဆိုတဲ့ တန်ဖိုးတွေ ပါဝင်နေရင်၊ အဲ့ဒီအရာတွေကို ဖယ်ရှား (Exclude) ပစ်ပြီး ကျန်တဲ့ အစစ်အမှန် တန်ဖိုးတွေနဲ့ Type အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးပေးပါတယ်။
• ဘယ်လို သုံးမလဲ: NonNullable<Status>
• ရလာမယ့် Type: "pending" | "processing" | "success" | "error"
• ဘယ်အခါသုံးမလဲ: Variable တစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးက null ဒါမှမဟုတ် undefined ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ Code ထဲမှာ if statement တွေနဲ့ သေချာ စစ်ဆေး (Check) ပြီးသွားတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာတော့၊ အဲ့ဒီ တန်ဖိုးဟာ null ဒါမှမဟုတ် undefined လုံးဝ မဟုတ်တော့ဘူးလို့ သေချာသွားတဲ့ အခါမျိုးမှာ Type ကို ပြောင်းလဲဖို့အတွက် အရမ်း အသုံးဝင်ပါတယ်။

index.ts

let currentStatus: Status = "pending";

// ... တခြား လုပ်ဆောင်ချက် (Logic) တွေ ...

// currentStatus က သေချာပေါက် ရှိနေတယ်လို့ စစ်ဆေးလိုက်တာ
if (currentStatus !== null && currentStatus !== undefined) {
  // ဒီ if block ထဲမှာဆိုရင် TypeScript က currentStatus ဟာ null ဒါမှမဟုတ် undefined လုံးဝ မဟုတ်တော့ဘူးဆိုတာကို အလိုအလျောက် သိရှိနေပါပြီ။
  // ဒါကြောင့် တခြား Function တစ်ခုကို ပို့တဲ့အခါ Type ကို အတိအကျ သတ်မှတ်ပေးလို့ ရပါတယ်:

  let activeStatus: NonNullable<Status> = currentStatus;
  console.log(activeStatus.toUpperCase()); // null ဖြစ်မနေတာ သေချာသွားပြီမို့ toUpperCase() ကို စိတ်ချယုံကြည်စွာ ခေါ်သုံးလို့ ရသွားပါပြီ။
}